Định nghĩa

1. Cụm từ:
   • Chỉ có thế, không hơn: Dùng để nhấn mạnh rằng một sự việc, số lượng hay phạm vi nào đó là rất ít, rất hạn chế, hoặc đã kết thúc, không còn gì khác nữa. Nó thể hiện sự giới hạn, sự kết thúc hoặc ý nghĩa "chỉ vậy thôi".
   • Chỉ là, chỉ có: Diễn tả ý nghĩa giới hạn, loại trừ những khả năng khác, khẳng định bản chất đơn giản hoặc phạm vi nhỏ hẹp của sự việc.

Ví dụ sử dụng

• Dùng để giới hạn số lượng:

  • Trong túi tôi chỉ còn năm mươi ngàn đồng mà thôi. (Số tiền tôi còn rất ít, chỉ có năm mươi ngàn.)
  • Cô ấy chỉ ăn một miếng bánh nhỏ mà thôi. (Cô ấy ăn rất ít, chỉ một miếng.)

• Dùng để giới hạn phạm vi hoặc khả năng:

  • Tôi biết có ngần ấy thông tin mà thôi. (Kiến thức của tôi rất hạn chế, chỉ có vậy.)
  • Anh ấy chỉ muốn giúp đỡ mà thôi, không có ý gì khác. (Hành động của anh ấy thuần túy là giúp đỡ, không hàm ý gì.)

• Dùng để nhấn mạnh sự kết thúc hoặc sự thật hiển nhiên:

  • Ái ân ta có ngần này mà thôi! (Tình cảm của chúng ta chỉ có chừng này thôi, không hơn.)
  • Chuyện đã qua rồi mà thôi. (Sự việc đã kết thúc, không bàn cãi gì nữa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chỉ... mà thôi": Cấu trúc phổ biến để nhấn mạnh sự giới hạn. Từ "chỉ" và "mà thôi" thường đi cùng nhau, bao quanh yếu tố bị giới hạn.

  • Đó chỉ là một sự hiểu lầm mà thôi. (Sự việc thực chất rất đơn giản, chỉ là hiểu lầm.)
  • Tôi chỉ đề nghị một giải pháp mà thôi. (Tôi không đưa ra nhiều lựa chọn, chỉ một.)

• Dùng cuối câu để giảm nhẹ hoặc xoa dịu: Cụm từ có thể được dùng để làm cho một tuyên bố nghe có vẻ ít nghiêm trọng hoặc ít phức tạp hơn.

  • Cứ thử đi, sai thì sửa mà thôi. (Đừng lo lắng quá, hậu quả cũng chỉ là việc sửa chữa.)

Biến thể và từ gần giống

• Thôi: (thán từ, động từ) Dùng để kết thúc, ngừng lại một việc gì đó. "Mà thôi" mang sắc thái nhấn mạnh sự kết thúc hơn so với "thôi" đơn thuần.

  • Thôi, đừng nói nữa. (Dừng cuộc trò chuyện lại.)
  • Ăn thế thôi nhé. (Ngừng ăn ở mức độ vừa phải.)

• Chỉ có vậy thôi: Cụm từ đồng nghĩa, nhấn mạnh mạnh hơn về sự ít ỏi, giới hạn.

  • Phần thưởng chỉ có vậy thôi sao? (Thể hiện sự thất vọng vì phần thưởng quá ít.)

Từ đồng nghĩa

• Chỉ thế thôi: Cùng nghĩa, thường dùng trong khẩu ngữ.
• Chỉ vậy thôi: Nhấn mạnh sự việc đơn giản, không có gì hơn.
• Đơn thuần là: Nhấn mạnh bản chất đơn giản, không phức tạp.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

Không áp dụng trực tiếp cho cụm từ cố định "mà thôi". Cụm từ này thường đứng độc lập ở cuối câu để bổ nghĩa.

Thành ngữ liên quan

• Có thế mà thôi: Thành ngữ diễn tả sự ngạc nhiên hoặc thất vọng vì khả năng/trình độ của ai đó chỉ dừng ở mức đó, không hơn được.
  • Tưởng anh ấy giỏi lắm, hóa ra có thế mà thôi.
• Biết thế mà thôi: Chỉ biết đến mức độ đó, không biết thêm được nữa.
  • Về vụ án đó, cảnh sát cũng biết thế mà thôi.

1. ph. Chỉ có thế, không hơn: ái ân ta có ngần này mà thôi!(K).